Sinqeriteti

Çfarë është? Nuk e di! Ose të paktën nuk e di më . . . Më dukej sikur e kisha të qartë. Por sa më shumë kalon koha më shumë prishet imazhi që kam në mendje për njeriun e sinqertë. Mendoja se të jesh i sinqertë ishte e vetmja mënyrë për të qenë njeri. Nuk është. . . tani e di, shumë e jetojnë të përditshmen e tyre pa qenë të vërtetë. Është gabim të jesh tepër i sinqertë, thonë. Them se po. Nuk është nevoja të shpalosësh gjithmonë veten nga të katërta anët pa kufij. Nuk është mirë të thuash çdo gjë që mendon. Nuk është mirë ti hapesh çdo njeriu që takon.  Më kanë thënë shpesh -Ti je libër i hapur-. Sa budallaqe, mendoja se ishte kompliment! Në fakt ne nuk jemi libra por njerëz. Librin dhe po ta grisësh copa copa nuk ndjen gjë. Ne po! Pastaj këto kohë të fundit librat nuk i do njeri. Të lexojnë disa me interesin më të madh se . . . ku gjejnë rast tjetër për të zhbiruar . . . e pastaj i grisin faqet një nga një. Ose më keq i lëshojnë në erë, ty të mbetet kapaku i gërryer nga duart e yndyrshme të kuriozitetit. Nuk dua me të jem Libër! Jam Njeri. Nuk dua më të jem e sinqertë, por nuk di si të jem ndryshe, mjerisht. Herë pas here ndjej nevojën të jem koherente me mendimet e mia. Të jem e sinqertë me veten mbi të gjitha, kur e bëj, jam e lumtur. Por e gjithë bota mund të jetë kundër meje . . . e ç’vlerë ka një e sinqertë e vetmuar? Herë dua të jem e sinqertë me të tjerët, të jem ajo çka të tjerët kanë nevojë. Ja që zbehem avash-avash, sepse bëhem libër i keq-i lexuar, i grisur, i njollosur. Faqet e të cilit dikush i ka cenuar dhe nuk ngjiten më. Atëherë i thua vetes: Ia vlen?

Vjen një ditë kur nuk ke më ç’ndan me të tjerët. Çdo fjalë është thënë, të gjitha janë treguar. Të gjitha historitë për të qeshur e për të qarë janë thënë. Vjen një ditë që dinë për ty më shumë se di ti për veten. Ajo ditë vjen dhe sinqeriteti i lodhur çuditërisht të jep forcë për të qenë mirë me veten pavarësisht ç’dukesh, pavarësisht perceptimit të të tjerëve. Vjen një ditë që afrohen ca njerëz që të shohin në sy dhe ti s’flet, por e dinë se kush je. Nuk të shohin si libër por si njeri. Njeri që rritet, ndryshon, përpëlitet nga dhembjet dhe shembet nga të qeshurat. Njeri që nuk ka konture të përcaktuara, nuk ka kapak, nuk ka kompozim, nuk ka rregulla gramatikore. Ata kuptojnë se sinqeriteti yt është si buka që hahet, e mirë, e thjeshtë, e pastër.  Vjen dita kur vetëm pak të shohin në sy dhe pa pyetur, pa ditur shumë, thjesht të duan. E nuk ka nevojë për shpjegime, interpretime. Thjesht kanë besim tek ty.

Mos harro se ti nuk je libër! Je njeri! Nëse dikush do të lexojë që të zbavitet le të shkojë tek Biblioteka Kombëtare ! Mos lejo të fryhen me bëmat e tua, as me fjalët e tua të cilat do tjetërsohen sa mos t’i njohësh më. Nëse të thonë se je libri i hapur, ik! Mos lejo të shohin veç duan! Ruaje vetën për ata që të duan pa të lexuar.

Udhëtim fotografik – Librat e vjetër

Ndala, librat më tërheqin si magnet. Robi i mirë i kish rreshtuar bukur bukur një nga një. S’kishte shumë  por përshkonin pothuajse trotuarin cep më cep.  Nuk para e lëshoj lekun kollaj por librat e përdorur më tundojnë shumë. Pyeta për çmimet, e bleva një. Italisht, i viteve ’30. I mbajtur, i zverdhur, i përsosur. Ai e pa magjepsjen time dhe më tha se librin e kishte një familje intelektualësh që kishin studiuar jashtë. Ai fliste, unë aq desha. Për një çast mendova se po e shpikte, mbase, gjithsesi ishte bukur. Filloja  të doja librin, të doja atë familje . . . Madje  dhe shitësin e shkretë.

Aq dua unë po, libri mu bë kaq i dashur. “Ai qe plak -tha shitësi- vdiq e librat  ia mora fëmijëve me pak lekë”. Tani unë kisha këtë grimcë kulture nëpër duart. Këtë grimcë epoke e histori. Njollat e filxhanit nëpër faqe . . . grimca jete.

Ëndrrën e bukur e thur vet. Më mjafton të ndjej aromën e letrës, të prek faqet të zverdhura, të shkund pluhurin e harresës. Ja kaq desha unë.

Librat e vjetër nuk kanë vetëm përmbajtjen, por kanë shenja e shënime, palosje e njolla, zhgaravina e dedikime të cilat përmbajnë një histori më vete. Një histori që i shton përmbajtjes një vend veç për fantazinë time.

 

Udhëtim fotografik – Freskorja

Më pëlqen ta imagjinoj stërgjyshen në verandë ulur me shoqet, e përkëdhelur nga flladi bregtedar. Më pëlqen ta imagjinoj ndërsa valëvit freskoren me pak tangërllëk. Freskorja u ble në 1928-ën. Nuk i dihet nëse ishte dhuratë martese apo një blerje personale. Di veç se freskorja ka freskuar 4 breza. Ajo ka një pamje të qeshur. . . kontrastet e ngjyrave mendoj se kanë ndikuar tek shijet e mia. E shihja tërë lakmi kur isha e vogël, gjyshja ma fshihte me xhelozi. Derisa vjet gjyshja dhe mami ma dorëzuan. U bëra roje e kujtimit të gjyshes. Një kujtim i lehtë, si ajri që e valëvit. Një kujtim i freskët.

Sendet e saj u ruajtën me shumë kujdes. Gjyshja kur ma dhuroi freskoren sikur më la stafetën e një ëndrre vajzash. Sikur më dha leje të bëhem dhe unë zonjë. Tani freskohem unë në behar, në verandë, buzëdetit.

Është e bukur, e lehtë . . . si nuk qe ndoshta jeta e saj. Por unë e imagjinoj atje . . . verandave të Mesdheut, me qesëndi pas freskores së gjelbërt.